گفتار درمانی

گفتار درمانی

اوتیسم یک ناتوانی در رشد تکاملی می باشد که معمولا قبل از ۳ سالگی شروع خواهد شد،  اوتیسم بخشی از یک گروه از اختلال عصبی است که ممکن است شامل اختلال درارتباط و همچنین اختلال در تعامل اجتماعی و مهارت های شناختی و گفتاری شود، اختلال طیف اوتیسم ممکن است با طیف گسترده ای از صفات مرتبط باشد که شامل موارد ذیل خواهد بود:

۱ .فعالیت های تکراری در اوتیسم

۲ .مقاومت شدید به تغییرات در روال روزانه

۳ .پاسخ های غیر معمول به چیزهایی مانند لمس

۴ .ناتوانی در تعامل با محیط

۵ .اختلال یکپارچگی حسی

افراد مبتلا به اوتیسم  مشکلات بزرگی در ارتباطات کمی و غیرکمی دارند، آنها همچنین ممکن است به سختی بتوانند به طور اجتماعی ارتباط برقرار کنند. به این دلیل، گفتار درمانی بخش مهمی از درمان اوتیسم محسوب می شود، گفتار درمانی طیف گسترده ای از مشکلات ارتباطی در افراد مبتلا به اوتیسم را درمان می کند.

 

گفتار درمانی

 

مشکلات متداول کودکان اوتیسم در زمینه گفتار درمانی و ارتباطی 

گفتار درمانی می تواند روی کلام، توسعه زبان و ارتباطات اجتماعی از بسیاری جهات تاثیر بگذارد.

1_ گفتار درمانی و مشکلات گفتاری فرد مبتلا

2_ گفتار درمانی و صدای ناگهانی، گریه، صدای خشن

3_ گفتار درمانی و صحبت در حین موسیقی

4_ ادا کردن کلمات شبیه صوت یا آوا با کمک گفتار درمانی

5_ در گفتار درمانی از آهنگ نا آشنا یا سخنرانی رباتیک استفاده می شود

6_ تکرار طوطی وارصحبت های شخص دیگر که به آن اکولیا گفته می شود.

7_ استفاده صحیح از عبارات و کلمات ولی با تون صدای نارسا

 

گفتار درمانی و مشکلات گفتاری فرد مبتلا

 

یکی از هر سه کودک مبتلا به اختلال اوتیسم برای ارتباط با دیگران ناتوان می باشد و قادر به درک کلام دیگران نیز نمی باشد.

مشکلات ارتباطی : فرد مبتلا به اوتیسم ممکن است یکی یا بیشتر از این چالش های ارتباطی را داشته باشد:

1_ مشکل در مهارت های کمی به همراه تماس چشمی و حرکات چهره

2_ مشکل درک معنای کلمات خارج از متنی که آن را آموخته است

3_ حفظ کردن مطالب شنیده شده بدون درک از معنای آن مطلب

4_ تکرار طوطی وار کلمات به عنوان روش اصلی برقراری ارتباط

5_ درک کم از معنای کلمات یا نمادها

به دلیل این چالش ها، کودک مبتلا به اوتیسم بایدبا کمک گفتار درمانی نحوه صحیح صحبت کردن را یاد بگیرد. کودک همچنین باید یاد بگیرد که چگونه از زبان برای برقراری ارتباط استفاده کند، این شامل دانستن چگونگی انجام مکالمه است. همچنین شامل درک از نشانه های کمی و غیر کمی از سوی دیگران می باشد مانند حالت چهره، تون صدا و زبان بدن.

 

گفتار درمانی در اختلال اوتیسم

 

گفتار درمانی در اختلال اوتیسم – کار درمانی و گفتار درمانی

پاتولوژیست های زبان گفتاری، درمانگرانی هستند که در درمان مشکلات زبان و اختلالات گفتاری تخصص دارند. آنها با تشخیص زودهنگام و تشخیص افرادی که در معرض خطر هستند، بخش مهمی از تیم درمان اوتیسم هستند، درمانگرهای گفتار اغلب به تشخیص اوتیسم و ارجاع به سایر متخصصان کمک می کنند. هنگامی که اوتیسم تشخیص داده می شود، گفتاردرمانگران بهترین راه ها را برای بهبود ارتباطات و بهبود

کیفیت زندگی افراد انتخاب می کنند، در طول گفتار درمانی ، پاتولوژیست زبان گفتاری نیز با خانواده، مدرسه و دیگر متخصصان همکاری نزدیکی دارد. اگرد رگفتار درمانی  فرد مبتلا به اوتیسم مشکل بزرگ با گفتار داشته باشد، گفتار درمانگر ممکن است جایگزین هایی برای گفتار ارائه دهد.

تکنیک های گفتار درمانی اوتیسم عبارتند از:

1_ گفتار درمانی با گوینده های الکترونیکی

2_ گفتار درمانی با اشاره کردن یا تایپ کردن

3_ استفاده از تابلوهای تصویر با کلمات، که به عنوان سیستم های ارتباطی تبادل عکس شناخته می شود، استفاده از تصاویر به جای کلمات برای کمک به کودکان اوتیستیک جهت یادگیری  برقراری ارتباط با دیگران در گفتار درمانی.

4_ استفاده از صداهایی که کودک اتیستیک نسبت به آن حساسیت کم و یا زیاد دارند جهت تولید صدای گفتار د رآموزش گفتار درمانی.

5_ بهبود تلفظ کلمات  با ماساژ یا تمرین های مربوط به  لب ها یا عضلات صورت د رگفتار درمانی .

6_ به طور یکنواخت یا با یک وزن خواندن  برای مطابقت با ریتم، استرس، و روانی جملات .

 

تکنیک های گفتار درمانی اوتیسم

 

فواید گفتار درمانی برای کودکان اوتیسم

گفتار درمانی می تواند ارتباط کمی را بهبود ببخشد، این باعث می شود افراد مبتلا به اوتیسم توانایی خود را برای ایجاد روابط و عملکرد در زندگی روزمره بدست آورند. اهداف خاص گفتار درمانی در کودکان اوتیسم عبارتند از کمک به فرد مبتلا به اوتیسم در:

1_ تلفظ صحیح کلمات

2_ برقراری ارتباط بصورت کمی و غیرکمی

3_ درک ارتباط کمی و غیرکمی،درک مقاصد دیگران

4_ برقراری ارتباط بدو

5_ درک زمان و مکان مناسب برای ارتباط برقرار کردن؛ برای مثال، هنگامی که می گویند ”صبح بخیر“

6_ توسعه مهارت های مکالمه

7_ ایده های مبادله

8_ توسعه مهارت های ارتباطی

9_ لذت از برقراری ارتباط، بازی و تعامل با همسان

10_ یادگیری مهارت خود تنظیمی

 

فواید گفتار درمانی برای کودکان اوتیسم

 

بهترین زمان برای شروع گفتار درمانی در کودکان اوتیسم

یادگیری گفتار درمانی در اختلال طیف اوتیسم معمولا قبل از ۳ سالگی لازم می باشد زیرا که تاخیر گفتار را می توان در اوایل ۱۸ ماهگی شناخت، در بعضی موارد، اوتیسم را می توان در اوایل ۱۰ تا ۱۲ ماهگی شناسایی کرد، بسیار مهم است که شروع گفتار درمانی  در اسرع وقت باشد، زمانی که می تواند بیشترین تأثیر را داشته باشد شروع به موقع،که این امر تاثیر به سزایی در جلوگیری از درخود فرورفتگی کودکان اوتیستیک و افزایش سطح هوشیاری دارد. با شناسایی و مداخله زودهنگام، دو نفر از هر سه کودک پیش دبستانی که مبتلا به اوتیسم هستند، مهارت های ارتباطی و درک زبان گفتاری را بهبود می بخشند، تحقیقات نشان می دهد کسانی که بیشترین بهبود را دارند اغلب کسانی هستند که اکثر گفتار درمانی را دریافت می کنند. گفتار درمانی یا پاتولوژی گفتار و زبان یکی از شاخه های توانبخشی می باشد که به آسیب شناسی اختلالات مربوط به گفتار و زبان می پردازد. در واقع گفتار و زبان (در ادامه به تفاوت گفتار و زبان نیز پرداخته ایم) بخش بسیار مهمی از ارتباط برقرار کردن با دیگران است. از دیگر رشته های توانبخشی میتوان به فیزیوتراپی، کاردرمانی، ارتوپدی فنی ، شنوایی شناسی و بینایی سنجی اشاره نمود. هدف کلیه افرادی که در حیطه توانبخشی فعالیت می کنند، استفاده از بالاترین توانایی ممکن از فرد توانخواه در جهت بهبود شرایط زندگی شخصی و اجتماعی فرد است. بنابراین گاهی هدف، درمان کامل فرد توانخواه نیست؛ بلکه تلاش برای استفاده از تمامی توانایی های فرد به بهترین شکل ممکن است.

 

 بهترین زمان برای شروع گفتار درمانی

 

گفتار درمانی با کمک گفتار درمانگر

گفتاردرمانگر یا پاتولوژیست گفتار و زبان کسی است که به ارزیابی، تشخیص و درمان اختلالات مرتبط با گفتار و زبان و بلع می پردازد. در واقع گفتاردرمان، ارتباط درمانگر است. همانطور که گفته شد بخشی از ارتباط، صحبت کردن است. ما می توانیم با خواندن و نوشتن، زبان بدن، حالات چهره ای و حتی با تماس چشمی با یکدیگر ارتباط برقرار کنیم. پس فعالیت گفتاردرمانگر منحصر به “صحبت کردن” نیست چرا که برای خیلی از افراد پیش می آید که به دلیل آسیب های مغزی یا آسیب اندام های صورت (مثل قطع عضو یا فلجی عضله زبان) قادر به صحبت کردن نیستند ولی نباید این افراد را از ارتباط برقرار کردن محروم کرد. در اینجا لزوم ارتباط برقرار کردن حتی با روش های جبرانی مشخص می شود. همچنین در برخی موارد که فرد در روش های ارتباطی دیگری به جز صحبت کردن مثل زبان بدن، تماس چشمی و… ضعیف است میتواند به گفتاردرمانگر مراجعه کند. همینطور به دلیل آشنایی تخصصی با فیزیولوژی و آناتومی اندام های زبان ، دهان ، حلق ، حنجره و … در حیطه بلع نیز فعالیت می کند و به نوزادان یا بزرگسالانی که در بلعیدن و غذا خوردن مشکل دارند کمک می کند. گفتار درمانگر با توجه به مشکل مراجعه کننده می تواند با متخصص مغز و اعصاب، متخصص اطفال، متخصص گوش و حلق و بینی، روانپزشک، روانشناس، شنوایی شناس، کاردرمانگر ذهنی و جسمی ، فیزیوتراپیست، معلم مدرسه (برای کودکانی که به مدرسه می روند)، و پرستار (درصورت حضور در بیمارستان) در ارتباط باشد و درمانی چندجانبه برای تاثیرپذیری هرچه بیشتر ارائه کند. همچنین در بسیاری از موارد علاوه بر درمان مستقیم بیماری فرد، به اصلاح و بهبود محیط زندگی فرد می پردازد تا شرایط مساعدتری برای بهبود فرد به وجود بیاید. به طور مثال کودکی که دارای لکنت است با مشاوراتی که به مادر و معلم مدرسه ی او داده می شود می توان شرایط بهتری برای درمان سریعتر لکنت به وجود آورد.

 

تفاوت گفتار و زبان چیست؟

در واقع زمانی که ما صحبت میکنیم بخشی از فرایند صحبت کردن در مغز ما اتفاق می افتد (به طور مثال انتخاب کلمات، جمله بندی کردن و…) که این فرایند ذهنی، زبان است و بخشی هم توسط ریه، عضلات حنجره، لب، عضله زبان و… باعث تولید صدا و کلمات می شود که این بخش همان گفتار است. می توان گفت گفتاردرمانگر به اختلالات زبانی که بخشی از فرایندهای مغزی است و اختلالات گفتاری که بخشی از عملکرد اندام های سر و صورت است، می پردازد. همچنین حیطه ی بسیار مهم دیگری که در آن فعالیت می کند “بلع” می باشد. در بخش زیر میتوانید حیطه های فعالیت گفتار درمانگر و اختلالاتی که به ارزیابی و درمان آنها می پردازد را مشاهده فرمایید:

 

تفاوت گفتار و زبان

 

حیطه فعالیت گفتار درمانی:

_ درمان لکنت زبان با کمک گفتار درمانی

_ اختلالات تلفظی و تولیدی با کمک گفتار درمانی

_ رفع اختلالات صوت (صدا) با کمک گفتار درمانی

_ اختلالات یادگیری

_ آسیب شنوایی

_ آفازی (زبان پریشی)

_ گفتار فلجی

_ ارتباط مکمل و جایگزین

_ شکاف کام و لب

_ بیش فعالی

_ اوتیسم

_ کم توانی ذهنی

نکته حائز اهمیت در درمان با گفتار درمانی، مداخله زود هنگام و به هنگام است، برای مثال می توان از اختلالات خواندن و نوشتن در مدرسه، با مداخله زود هنگام در سنین پیش از مدرسه جلوگیری کرد یا شدت آن را کاهش داد.

 

حیطه فعالیت گفتار درمانی

 

افرادی که به گفتاردرمانی نیاز دارند

به طور کلی هر فردی که در ارتباط برقرار کردن بخصوص از طریق گفتار و زبان مشکل داشته باشد نیاز به مراجعه به گفتار درمانی دارد. البته در کودکان زیر ۶ سال توانایی برقراری ارتباط با توجه به سن آنها تعیین می شود. افراد دارای لکنت، افراد دارای مشکلات تلفظی، افراد اوتیستیک (اوتیسم) ، افراد کم توان ذهنی، افرادی که مشکل در خواندن و نوشتن و ریاضیات دارند به گفتار درمانی نیاز دارند ، افراد دیزآرتریک و آپراکسیک به گفتار درمانی نیاز دارند ، افراد دارای مشکلات شنوایی، افراد دارای شکاف کام و لب، افراد دارای اختلالات صوتی (مثل صدای خش دار و گرفته) ، افراد دارای سرطان حنجره یا سرطان زبان یا سرطان گردن، کودکانی که دچار تاخیر در گفتار و زبان هستند و دیر به صحبت کردن می رسند، افرادی که پس از صدمات مغزی (مانند سکته مغزی، تومور مغزی، ضربه مغزی، دمانس و…) دچار مشکلاتی در حیطه گفتار و زبان و بلع شده اند به گفتار درمانی نیاز دارند ، بیماران MS، بیماران پارکینسون، بیماران ALS، افرادی که به دلیل مشکلات تنفسی دچار اختلالات گفتاری شده اند، نوزادانی که نارس هستند یا دچار یک بیماری خاص هستند و در مکیدن و بلع شیر مشکل دارند، کودکان دارای بیش فعالی، افراد دارای سندروم داون و برخی سندروم های دیگر مانند سندروم ویلیامز و … باید جهت ارزیابی و درمان به گفتار درمانی نیاز دارند.

گفتار درمانی در کودکان

دوران نوزادی و کودکی دوران بسیار حساسی است، اختلالاتی که در این دوران پدید می آیند در صورتی که درمان نشوند و اثرات آنها عمیق شود ممکن است در آینده بسیار دشوار شوند. از طرفی به دلیل انعطاف پذیری مغز می توان بسیاری از این اختلالات را راحت تر و سریعتر و با اثربخشی بیشتر درمان کرد. اغلب مشکلاتی که در گفتار و زبان پیش می آیند ریشه در مغز دارند. این اختلالات می توانند در نتیجه ی مشکلات متابولیک، ژنتیک، سندورم ها، ضربه و آسیب به مغز و حتی در نتیجه ی عادت های نادرست یا شیوه های تربیتی والدین ایجاد شوند. لذا اهمیت درمان مستقیم و همینطور مشاوره به والدین جهت بهبود شیوه ی تربیتی والدین مشخص می شود.  توجه داشته باشید که وراثت مسئله ی مهمی در رشد کودکان است ولی با تاخیر در درمان فرصت بهبود بیشتر را از کودکان می گیریم. همانطور که می بینید و در بخش بعدی نیز قابل مشاهده است بسیاری از این اختلالات در نتیجه ی درمان نشدن به دوران بزرگسالی می رسند و کودک در این چند سالی که همراه با اختلال زندگی کرده است آسیب های روحی و روانی زیادی را متحمل می شود. اگر با رشد به صورت طبیعی همه درمان می شدند که هیچ بزرگسالی همراه با اختلال وجود نداشت. در گفتار درمانی، گفتار درمانگر سابقه ی خانوادگی و تمام مسائل مورد نیاز را بررسی کرده و اگر نیاز به مداخله درمانی وجود داشت برنامه ی درمانی مناسب را به شما ارائه دهد و اگر هم مشکلی در رشد کودک وجود نداشت می توانید با خیالی آسوده تر به تربیت کودک خود بپردازید.

 

گفتار درمانی در کودکان

 

گفتار درمانی در بزرگسالان

همانطور که به اختلالات مختلف اشاره شد، بسیاری از این مشکلات ممکن است در بزرگسالان ایجاد شده و یا از دوران کودکی همراه آنها باشد. مثل بزرگسالانی که از کودکی در تلفظ صداهای مختلف مشکلات آشکاری داشته اند و در بزرگسالی نیز آنرا به همراه دارند. و یا موضوع لکنت که از کودکی با فرد همراه بوده به شرایط اجتماعی او بسیار آسیب میزند. و بسیاری از اختلالات دیگر مانند مشکل در صدا، بلع، ارتباط برقرار کردن و… . یکی از دلایل اهمیت درمان در بزرگسالان، این است که اگر قرار بر این بود که مشکلات در طول رشد از دوران کودکی خود به خود درمان می شدند پس دیگر کسی در بزرگسالی نباید مشکل داشته باشد، در این دوره بدلیل اینکه افراد خود را برای مسئولیت های اجتماعی و کسب شغل آماده می کنند مهم است که مشکل گفتاری و ارتباطی نداشته باشند.

 

مزیت های گفتار درمانی

در گفتار درمانی می تواند به کودکان کمک کند تا واضح تر صحبت کنند. این موضوع به کودکان احساس اعتماد بنفس بیشتری در هنگام صحبت کردن به آنها می دهد. پس درمان این اختلالات گفتاری در اعتماد بنفس، زندگی اجتماعی، جلوگیری از گوشه گیری و…کمک می کند. در گفتار درمانی می تواند به کودکان با اختلالات خواندن و نوشتن کمک کند تا حروف را بهتر درک کنند، صداها و حروف را در کلمات بهتر تشخیص دهند و تمایل به مطالعه و خواندن از این طریق در کودکان افزایش می یابد. در گفتار درمانی می تواند با درمان افراد دارای لکنت در هر سنی، طعم صحبت بدون نگرانی در شرایط مختلف زندگی اجتماعی را بچشاند. در گفتار درمانی می تواند به فرد بزرگسالی که در اثر سکته یا ضربه به سر توانایی گفتار، درک کردن صحبت دیگران و حتی بلع خود را از دست داده است کمک کند. حتی در صورتی که آسیب به قدری شدید و گسترده باشد که توانایی صحبت کردن را به میزان بسیار زیادی از دست داده باشد باز می توان با روش های ارتباطی مکمل و جایگزین به فرد کمک کرد تا ارتباط برقرار کند. 

 

وضعیت تحصیلی و دانشگاهی گفتار درمانی

دانش آموزان رشته تجربی می توانند در دانشگاه به تحصیل در این رشته بپردازند. دانشگاه های (علوم بهزیستی و توانبخشی، علوم پزشکی تهران، ایران، اصفهان، بابل، تبریز، جندی شاپور اهواز، سمنان، اراک، زاهدان، شیراز، مشهد و همدان) در این رشته دانشجو می پذیرند. همچنین امکان ادامه تحصیل تا مقطع دکتری در ایران وجود دارد. گرایش های مرتبط در مقاطع تحصیلات تکمیلی شامل: نوروساینس، روانشناسی بالینی، مدیریت توانبخشی، آناتومی، فیزیولوژی، روانشناسی کودکان استثنایی و … می باشد.

 

توانایی های مورد نیاز برای تحصیل در رشته گفتار درمانی

افرادی که به خدمات گفتار درمانی نیاز دارند، در طیف سنی گسترده ای قرار دارند. از نوزاد تازه متولد شده ی نارس تا یک فرد ۹۰ ساله ای که پس از سکته مغزی توانایی صحبت کردن را از دست داده است. پس فردی می تواند گفتاردرمانگر خوب و موفقی باشد که توانایی برقراری ارتباط با افراد در سنین مختلف را داشته باشد. همچنین باید انعطاف پذیری و خلاقیت بالایی داشته باشد، زیرا افراد با سطح توانایی و فرهنگ متفاوت ممکن است به خدمات گفتار درمانی نیاز داشته باشند. هیچ دو فرد کم شنوایی مثل هم نیستند. پس در گفتار درمانی گفتاردرمانگر باید با خلاقیت و انعطاف پذیری خود، توانایی تغییر برنامه درمانی را متناسب با شرایط مراجع داشته باشد. حتی برخی از کودکانی که مراجعه می کنند، ممکن است مشکلات رفتاری داشته باشند و به درمان مستقیم جواب ندهند. در گفتار درمانی ، گفتاردرمانگر باید توانایی این را داشته باشد که یک برنامه درمانی مناسب با شرایط ویژه ی کودک را طراحی و اجرا کند. به طور کلی سرعت پیشرفت برخی مراجعین در رشته های توانبخشی، آهسته می باشد. به همین دلیل درمانگری می تواند موفق باشد که صبر و حوصله لازم را داشته باشد. در برخی موارد، ممکن است فردی با یک زبان دیگر مانند ترکی یا کُردی به خدمات گفتار درمانی احتیاج داشته باشد، پس آشنایی با لهجه ها و ویژگی های زبان های دیگر می تواند یک امتیاز برای فرد محسوب شود.

شما می توانید موضوعات خود را با پزشکان و کادر درمانی ، توانبخشی موسسه مطرح بفرمائید.

پشتیبانی آنلاین واتس آپ
Close and go back to page