آموزش مهارت های اجتماعی

آموزش مهارت های اجتماعی کودکان اوتیسم - اتیسم

در سالهای اخیر محققان و درمانگران کودکان بیماری اتیسم ( اوتیسم ) توجه زیادی به مقوله آموزش مهارت اجتماعی ( کودکان بیماری اوتیسم - اتیسم ) داشته اند.  می توان گفت آموزش مهارت اجتماعی ( کودکان بیماری اوتیسم - اتیسم ) عبارتند از رفتارهای اجتماعی قابل یادگیری که شخص ( بیمار اتیسم ، اوتیسم ) می تواند با کمک این آموزش ها با دیگران بگونه ای ارتباط برقرار کند که موجب برانگیخته شدن واکنش های مثبت شود و فرد ( کودک اتیسم - اوتیسم ) را برای اجتناب از واکنش های منفی یاری کند، خصوصا در بیماران اختلالات طیف اوتیسم ( اتیسم ) ، نقص در مهارت اجتماعی ( کودکان بیماری اوتیسم - اتیسم )، یک نقص مرکزی محسوب می شود، حتی در مورد مبتلایان اتیسم ( اوتیسم ) که در سایر حوزه های شناختی توانمند هستند، این نقص کماکان وجود دارد و نقطه ی آسیب پذیرکودکان اتیسم ( اوتیسم ) محسوب می شود، طبق پژوهش و مطالعات کودکان عادی این مهارت ها را معمولا خودبخود و در جریان تعاملات معمول یاد میگیرند ولی در کودکان  طیف اوتیسم - اتیسم ، یادگیری آنها نیازمند آموزش مستقیم و قدم به قدم خواهد بود. همچنین نقص در مهارت های اجتماعی در اختلالات طیف اوتیسم - اتیسم باعث مشکلات تحصیلی، طرد از جانب همسالان و احساس ناشادمانی و ضعف اعتماد به نفس، اضطراب، افسردگی، سوء مصرف مواد و سایر انواع سایکو پاتولوژی خواهد شد و بهبود این مهارت ها با بهبود پیش آگاهی کلی اوتیسم - اتیسم مربوط خواهد شد، این چنین است که از لحاظ نظری آموزش مهارت های اجتماعی جزئی اساسی  فرآیند درمان کودکان بیماری طیف اتیسم - اتیسم می باشد. این آموزش مهارت اجتماعی ( کودکان بیماری اوتیسم - اتیسم ) باید در موقعیت های طبیعی انجام شود همچنین برنامه های کودکان بیماری اتیسم ( اوتیسم ) بطور موثر و نظام مند اجرا شوند. نقص عمدۀ این آموزش مهارت اجتماعی ( کودکان بیماری اوتیسم - اتیسم )  نداشتن یک برنامه جامع ارزیابی شده و مسلما نبود هماهنگی بین نقائص خاص هر کودک با استراتژی های خود است. اهمیت این موضوع وقتی مشخص می شود که بدانیم هر یک از کودکان بیماری  طیف اوتیسم - اتیسم  دارای نمای نقائص مخصوص خود می باشد که هر کدام از سایر کودکان متفاوت می کند.

 

آموزش مهارت های اجتماعی به کودکان اوتیسم

 

کودکان اتیسم - اوتیسم دوست دارند مانند دیگران در جامعه حضور داشته باشند با دوستان خود بازی کنند، حرف بزنند و بخشی از جامعه اطرافشان باشند که این خود لازمه آموزش مهارتهای اجتماعی کودکان بیماری اختلال طیف اتیسم - اوتیسم می باشد: کودکان اوتیسم - اتیسم قادر نیستند  خودکار قواعد رفتارهای اجتماعی را یاد بگیرند و غالبا در برقراری ارتباط دچار مشکل خواهند شد و باید تحت آموزش های اجتماعی باشند و این آموزش برای کودکان اتیسم یک نیاز محسوب می شود. بیشتر افراد دارای بیماری اوتیسم - اتیسم با این نگرش زندگی میکنند:

_ هر قاعده فقط  یک مورد خاص دارد. (مهارت اجتماعی  کودکان بیماری اوتیسم - اتیسم )

_ همه افراد هر چه میگویند راست است. ( مهارت اجتماعی کودکان بیماری اوتیسم - اتیسم )

_ وقتی نمی دانی چه کار باید کرد، نباید هیچ کاری کنی. (مهارت اجتماعی کودکان بیماری اوتیسم - اتیسم )

حال با دانستن این نگرش، علت رفتارهای عجیب یا نامناسب افراد بیماری اختلال اتیسم را درک خواهید کرد. یاد دادن مهارت اجتماعی ( کودکان بیماری اوتیسم - اتیسم ) باید جامع باشد، بهترین محل برای تمرین و آموزش مهارتهای اجتماعی، محیط طبیعی مدرسه و حضور دانش آموزانی است که طبیعتا این مهارت اجتماعی ( کودکان بیماری اوتیسم - اتیسم ) را آموخته اند، حتی الامکان بهتر است کودکان دچار بیماریهای اختلال طیف اوتیسم - اتیسم  در مدارس معمولی با حضور مربیان مجرب و کمکهای لازم و در میان دانش آموزان معمولی آموزش مهارت اجتماعی ( کودکان بیماری اوتیسم - اتیسم ) ببینند.

 

 مهارتهای اجتماعی به بیماران طیف اتیسم

 

روشهای موثر در آموزش مهارتهای اجتماعی کودکان اتیسم - اوتیسم

آموزش مهارتهای اجتماعی کودکان اوتیسم - اتیسم  باید تخصصی انجام شود این روشها عبارتند از:

 _ استفاده از داستان های اجتماعی جهت آموزش مهارتهای اجتماعی کودکان اتیسم - اوتیسم  (مهارت اجتماعی کودکان بیماری اوتیسم - اتیسم )

داستان های اجتماعی که توسط معلم یا والدین نوشته میشوند، در موارد مختلفی کاربرد دارد مانند:

_ دانش آموز برای حضور در کلا سهای عادی در مدارس معمولی کمک می شوند (مهارت اجتماعی کودکان بیماری اوتیسم - اتیسم )

_ اعلام تغییرات در برنامه ها و روتین خاص و آماده سازی کودک اتیسم - اوتیسم برای آن (مهارت اجتماعی کودکان بیماری اوتیسم - اتیسم )

_ توضیح علت رفتار دیگران (مهارت اجتماعی کودکان بیماری اوتیسم - اتیسم )

_ آموزش یک مهارت اجتماعی خاص (مهارت اجتماعی کودکان بیماری اوتیسم - اتیسم )

_ کمک در یادگیری موضوع جدید درسی (مهارت اجتماعی کودکان بیماری اوتیسم - اتیسم )

 

روشهای موثر در آموزش مهارتهای اجتماعی به کودکان اتیسم

 

در طی آموزش مهارتهای اجتماعی کودکان اوتیسم - اتیسم داستان توصیه می شود معمولا این داستان ها مانند زیر تنظیم شود:

_ دو تا پنج جمله توصیفی در بیان موقعیت و افراد درگیر و احساسات آنها ( + یک جمله راهنما ) کاری که باید در آن موقعیت انجام دهد یا چیزی که باید بگوید

_ بهتر است این داستان مانند کتابچه ای تهیه شود که در هر صفحه یک یا دو جمله باشد و یک صفحه مختص منظور اصلی، ابتدا مربی داستان را برای بیمار اتیسم  - اوتیسم می خواند، سپس از آن می خواهد تا بعد از خواندن او جملات را تکرار کند و سپس کتابچه را برای مرور روزانه در اختیار فرد بیمار اختلال طیف اتیسم - اوتیسم قرار میدهد. اگر دانش آموز، نتواند بخواند باید داستان را برای او به صورت صدا یا ویدئویی ضبط کرد یا از برنامه های کامپیوتری مثل پاور پوینت کمک گرفت.

 

آموزش قواعد کلیدی جهت آموزش مهارتهای اجتماعی کودکان اتیسم - اوتیسم

برخی از قواعد ابتدایی و کلیدی که معمولا بیماران اختلال طیف اوتیسم - اتیسم  نیاز به آموزش مهارت اجتماعی ( کودکان بیماری اوتیسم - اتیسم) دارند عبارتند از:

_ صبر کردن: با استفاده از تصویر یا نوشته می توان مفهوم صبر کردن (مهارت اجتماعی کودکان بیماری اوتیسم - اتیسم) را از حالت انتزاعی خارج  کرد و موقعیت موجود را ایجاد کرد.

_ رعایت نوبت: این امر را میتوان با استفاده از داستان های اجتماعی آموزش داد ( آموزش مهارت اجتماعی کودکان بیماری اوتیسم - اتیسم) و حتی شاید لازم باشد که آن را با دانش آموز تمرین کنید.

_ انتقال از یک فعالیت: انتقال از یک کار به کار دیگر( آموزش مهارت اجتماعی کودکان بیماری اوتیسم - اتیسم) ، خصوصا اگر بیمار اختلال اتیسم - اوتیسم هنوز کار اولش را تمام نکرده باشد، ممکن است بسیار مشکل باشد. در این صورت از داستانهای اجتماعی باید از نشان هایی جهت آماده سازی بیماراوتیسم - اتیسم استفاده کرد.

_ تغییر موضوع صحبت : برخی از بیمار اختلال اتیسم - اوتیسم  فقط در مورد یک موضوع صحبت میکنند و نمی خواهند یا نمی توانند موضوع بحث را تغییردهند. نشانه های تصویری در مورد زمان یا مکان صحبت در مورد موضوع مورد علاقه، به آنها کمک خواهد کرد تا بفهمند چه زمانی صحبت خود را تغییر یا خاتمه دهند ( آموزش مهارت اجتماعی کودکان بیماری اوتیسم - اتیسم) .

_ پایان دادن : کودکان بیماری  اختلال طیف اتیسم - اوتیسم  باید این مهارت اجتماعی  را آموزش ببینند که با استفاده از راهنماهای محیطی مانند ملاحظه رفتار دیگران متوجه زمان پایان شوند. در صورت لزوم از ساعت، زنگ یا روش های دیگر استفاده کنید. ( آموزش مهارت اجتماعی کودکان بیماری اوتیسم - اتیسم) 

_ آغاز صحبت : در این آموزش مهارت اجتماعی با کمک داستان های اجتماعی  همراه عکس یا تصویر، فرد بیمار اتیسم - اوتیسم  یاد میگیرد چگونه به دیگران نزدیک شود و سلام و احوالپرسی کند، چیزی بخواهد، وارد بازی شود و….( آموزش مهارت اجتماعی کودکان بیماری اوتیسم - اتیسم) 

_ انعطاف پذیری : جهت آموزش مهارت های اجتماعی می توان از روشهای تصویری برای توضیح تغییرات برنامه استفاده کرد. اگر کودکان بیماران طیف اتیسم از برنامه تصویری استفاده کنند، می توان نشانه خاصی را برای تغییر در نظر گرفت یا روی برنامه مزبور را خط کشید .

_ساکت بودن: کمک های تصویری جهت آموزش مهارتهای اجتماعی رفتار خاص، مثل ساکت بودن یا کنترل میزان صدا آرام یا بلند صحبت کردن می تواند مفید باشد.

 

 آموزش مهارت اجتماعی ( کودکان بیماری اوتیسم - اتیسم )  با کمک هم شاگردی

با کمک دانش آموزانی که در برقراری ارتباط مشکل ندارند می توان در آموزش مهارتهای اجتماعی  کودکان دارای اوتیسم - اتیسم  استفاده کرد.

البته لازم است ابتدا مربی همشاگردی ها را با بعضی مسائل خاص اوتیسم - اتیسم  آشنا کند. مثلا چگونه منظور همشاگردی که حرف نمیزند را متوجه شوند و از راههای ارتباط غیرکلامی با او ارتباط برقرار کنند. توجه کنید که بیشتر موارد این دانش آموزان همانند بیماران دارای اوتیسم - اتیسم ، نیاز به تشویق فراوان و مناسب دارند تا این کمک روی خوش نشان دهند.

می توان در زنگ های تفریح، بازی های مناسبی را بین هم شاگردی ها ترتیب داد، ابتدا مربی باید  دانش آموز دارای بیماری اتیسم - اوتیسم را در برقراری ارتباط و پیروی از قواعد بازی کمک کند و خودش هم جزء بازی باشد و کم کم  این کمک کمرنگ شود.

در بعضی موارد شاید لازم باشد که در ابتدا از سایر دانش آموزان فقط خواسته شود که اسباب بازیها یا اشیاء مورد علاقه کودک  اختلال طیف اوتیسم - اتیسم  به او داده شود بدون اینکه با او بازی کنند و کم کم ، بودن در کنار سایر کودکان برای اوخوشایند شود و آماده ارتباط با آنها باشد.

 

آموزش مهارت اجتماعی با کمک هم شاگردی

 

آموزش مهارت اجتماعی (کودکان بیماری اوتیسم - اتیسم) با استفاده از گروه های آموزش روابط اجتماعی

کودکان بیماری اختلال طیف اوتیسم باید در گروههای کوچک و با برنامه خاص، مهارتهای اجتماعی زیر را آموزش ببینند:

_ شناسایی  مهارت اجتماعی ( کودکان بیماری اوتیسم - اتیسم )  و مفهوم آن .

_ راه ارائه آن نشان داده شود. ( آموزش مهارت اجتماعی کودکان بیماری اوتیسم - اتیسم) 

_ رفتار مطلوب به صورت نمایشی و بازی ارائه گردد. ( آموزش مهارت اجتماعی کودکان بیماری اوتیسم - اتیسم) 

_ موقعیت هایی ایجاد شود که آن را تمرین کنند. ( آموزش مهارت اجتماعی کودکان بیماری اوتیسم - اتیسم) 

_ راهکارهایی برای تعمیم این مهارت مطرح شود. ( آموزش مهارت اجتماعی کودکان بیماری اوتیسم - اتیسم) 

 

آموزش مهارتهای اجتماعی خویشتن داری( نظارت بر خویش)

از جمله روش هایی که می توان به دانش آموزان دارای اوتیسم - اتیسم با عملکرد بالا در این راستا کمک کرد،  آموزش مهارت اجتماعی ( کودکان بیماری اوتیسم - اتیسم )  نظارت بر خویش است. در این روش دانش آموز برای انجام فعالیت مورد علاقه اش (مثلا بازی با کامپیوتر) باید رفتار خود را مد نظر بگیرد و امتیاز لازم را بدست آورد. هدف از این برنامه آگاه سازی دانش آموز به رفتار ناپسند و رسیدن به خودآگاهی می باشد، لذا برنامه را به گونه ای تنظیم کنید که حس موفقیت در او بروز کند. مراحل آموزش عبارت است از:

_ تعریف کردن رفتار مورد نظر (مانند: آرام حرف زدن) ( آموزش مهارت اجتماعی کودکان بیماری اوتیسم - اتیسم ) 

_ مشخص کردن پاداشی که رفتار مناسب را برای این دانش آموز ترغیب کند (مانند: ده دقیقه بازی با کامپیوتر) ( آموزش مهارت اجتماعی کودکان بیماری اوتیسم - اتیسم ) 

_ نموداری برای دانش آموز تهیه کنید که بتواند اطلاعات مربوط به آن رفتار را ثبت کند مثلا هر بار که آرام صحبت کرد، یک ضربدر در مربع بزند.

_ دانش آموز در مورد رفتار مناسب، پاداش آن و نحوه استفاده از نمودار، آموزش دهید. شاید لازم باشد در ابتدا شما برای او علامت گذاری لازم را انجام دهید اما تدریجا باید به کدکان بیمار اتیسم - اوتیسم  یاد دهید که چگونه خودش بدون دخالت شما این کار را انجام دهد.

 

با در نظر گرفتن مطالب بالا و نیز با توجه به این که یک برنامه ی سازمان یافته ی ارزیابی و درمان مهارت های اجتماعی وضوحا احساس نمی شود، مرکز اتیسم پویندگان مهر یکی از برنامه های اولویت دار خود را راه اندازی نظامی جامع در این زمینه تعیین کرده است. هم اکنون ما متناسب با ارزیابی جامعی که صورت می گیرد، اولویت های آموزشی شخصی سازی شده ای را تعریف کرده ایم و برنامه ی ساختارمندی را برای بهبود این مهارت ها اجرا می کنیم. پس از تسلط فرد بر عملکردها تلاش می شود تا با استفاده از همه ی منابع و امکانات موجود و با همکاری والدین ومربیان این عملکردها به محیط طبیعی زندگی فرد تعمیم یابد.

 

شما می توانید موضوعات خود را با پزشکان و کادر درمانی ، توانبخشی موسسه مطرح بفرمائید.

پشتیبانی آنلاین واتس آپ
Close and go back to page